فرایند بازاریابی و قدم های اساسی آن چیست؟

فرایند بازاریابی چیست؟ و چه قدم‌هایی برای ایجاد یک ساختار مناسب بازاریابی باید برداشته شود؟

فارغ از هر نوع حوزه کاری و بدون توجه به نوع خروجی شرکت اعم از خدمات یا محصولات می‌توان گفت، در مفهوم بازاریابی، شرکت باید راهی برای برآورده کردن نیازهای برآورده نشده مشتری به‌وسیله محصولاتی (خدماتی) که به بازار عرضه می‌شود کشف کند. فرایند بازاریابی را می‌توان در ساده‌ترین حالت آن با اقدامات یا مراحل زیر مدل کرد.

4 3 2 1

اجرا و کنترل

تصمیمات آمیخته بازاریابی

استراتژی بازاریابی

تجزیه‌وتحلیل وضعیت

تجزیه‌وتحلیل وضعیت:

تجزیه‌وتحلیل گام یا موقعیتی است که در آن شرکت به‌صورت بنیادی تجزیه‌وتحلیل‌های محیطی را برای شناسایی نیازهای برآورده نشده مشتری، شناخت خود و محیطی که در آن به فعالیت مشغول است را می‌سنجد.

به زبان ساده تجزیه‌وتحلیل محیط خارجی بر فاکتورهای اصلی مانند توان صنعت، رقبا، وضعیت و یا شرایط ورود به صنعت و جایگاه‌یابی وضعیت حال حاضر شرکت در میان رقبا باشد. تجزیه‌وتحلیل وضعیت باید شامل جنبه‌های گذشته، حال و آینده باشد و با نگاهی درست به آینده هزینه و یا ریسک‌های موجود را به حداقل برساند. به عبارت دیگِ تجزیه‌وتحلیل وضعیت، شکاف بین آنچه مصرف‌کنندگان می‌خواهند و آنچه در حال حاضر به آن‌ها ارائه می‌دهند را نشان می‌دهد و بر پایه این شناختد ممکن است فرصتی برای معرفی محصولات و یا خدماتی بهتر پیدا کرد، از این‌رو تجزیه‌وتحلیل وضعیت، باید تهدیدها و فرصت‌های موجود در بازار را هدف قرار بدهد و با نگاهی واقع‌بینانه درصدد استفاده از آن‌ها و ایجاد راهکارهای مناسب با تکیه‌بر قابلیت‌های کلیدی شرکت برای مقابله با تهدیدها باشد. اگرچه ممکن است بتوان بدون استفاده از هیچ ابزار مهندسی یا مدیریتی تجزیه‌وتحلیل مناسبی برحسب تجربه انجام داد اما به‌شدت استفاده از ابزارهای تجزیه‌وتحلیل را توصیه می‌کنم. مهم‌ترین روش و یا ابزارهای تجزیه تحلیل محیط که در زیر به‌صورت خلاصه معرفی می‌تواند راهگشای حرکت در مسیر درست فرایند بازاریابی است.

تجزیه‌وتحلیل با استفاده از 5C:

در این روش یا مدل به مهم‌ترین جنبه‌هایی که باید برای تجزیه‌وتحلیل به آن پرداخته شود اشاره می‌شود و این جنبه‌ها شامل شرکت، مشتریان، رقبا، همکاران، اقلیم یا شرایط خاص محیط باشد.

ماتریس SWOT:

شاید بهترین و ساده‌ترین روش تجزیه‌وتحلیل محیط و صنعت استفاده از ماتریس SWOT باشد. این ماتریس باوجود سادگی نتایج خارق‌العاده‌ای در شناخت محیط به ما می‌دهد. در این ماتریس چهار جنبه ضعف‌ها، نقاط قوت، تهدیدهای محیطی و فرصت‌های محیطی را موردتوجه قرار می‌دهد.

استراتژی بازاریابی:

استراتژی‌های بازاریابی درواقع پیدا کردن را ه هایی برای به نتیجه رساندن اهدافی که ما با توجه به تحلیل‌های فاز قبلی برای خود برگزیده‌ایم می‌باشد. شاید ساده‌ترین تعریف برای استراتژی واژه انتخاب باشد، اگر بنا را بر ترجمه استراتژی به انتخاب بگذاریم پس استراتژی یعنی انتخاب راه رسیدن به هدف.

تصمیمات آمیخته بازاریابی:

 حال که استراتژی‌های رسیدن به هدف مشخص شد باید اقدامات مناسب برای تحقق این استراتژی‌ها ایجاد بشود. من این مرحله از فرایند را تهیه اقدامات اجرایی تحقیق استراتژی می‌نامم. اقدامات تحقیق استراتژی حتی‌المقدور باید جنبه‌های مختلف آمیخته‌های بازاریابی را پوشش دهد. سپس برای هر اقدام یک و یا چند طرح اجرایی تهیه کرد.

اجرا و کنترل:

فرایند بازاریابی، فرایندی چرخشی و رفت و برگشتی است که در هر زمان لازم باشد باید تغییرات مناسب را در آن اعمال کرد. پس از طی گام‌های اشاره‌شده باید به اجرای آن پرداخت و همواره درصدد کنترل و بهبود وضعیت اجرا و ایجاد گزارشات مناسب از آن بود.

در این گفتار به‌صورت خیلی خلاصه چرخه بازاریابی را با شما مطرح کردم اگرچه این چرخه گام‌های اساسی فرایند بازاریابی را به‌صورت خیلی خلاصه در بردارد، ولی برای اجرای آن نکات ریزودرشت فراوانی وجود دارد که باید به آن پرداخته شود. توصیه می‌کنم حتماً سایر مقالات موجود در سایت را مطالعه بفرمایید. ما تلاش می‌کنیم با زبانی ساده مفاهیم پیچیده را به شما انتقال بدهیم.