مشاوره مدیریت چیست؟

در دنیای پررقابت امروز، نقش مشاوره مدیریت و شرکت های مشاوره مدیریت به‌شدت پررنگ شده و با پیشرفت صنایع اهمیت مشاوره مدیریتی به‌شدت در پایدار ساختن سود و همچنین افزایش توان رقابتی نقش‌آفرینی می‌کند. امروزه شرکت‌ها و اشخاص زیادی در ایران بانام خدمات مشاوره مدیریت و یا عناوینی چون مشاوره مدیریت کسب و کار، گروه مشاوره مدیریت، مشاوره مدیریت استراتژیک، مشاوره مدیریت مالی، شرکت مشاوره بازاریابی، مشاوره مدیریت دانش و مشاور مدیریت پروژه مشغول به فعالیت می باشند که راستی آزمایی نوع خدمات و روش انتخاب بین آن‌ها کاری بس دشوار و پیچیده شده است و در صورت نیاز به استفاده خدمات عموم اشخاص دچار سردرگمی می‌شوند. در این گفتار قصد بر آن است تا تعریفی از مشاوره مدیریت آورده شود تا هم شناخت نسبت به این حرفه افزایش یابد و هم انتخابی آگاهانه با آنچه در تعریف عموم وجود دارد انجام شود.

نقش مشاورهِ مدیریت، در حقیقت همکاری و تعامل با سازمان به‌منظور عملکرد بهتر و پایدار کردن سود و یا به عبارتی افزایش سود است؛ اما به‌راستی یک مشاور مدیریت دارای صلاحیت باید چه مهارت‌هایی داشته باشد؟

پرواضح است در صورتی که کسب‌وکاری راه‌اندازی کرده‌اید و یا به‌عنوان مدیر عامل و یا مدیری در بخشی از سازمان مشغول به کار هستید، برای موفقیت و بهبود عملکرد خود حداقل در حوزه‌های مدیریت استراتژیک، مدیریت مالی، مدیریت بازاریابی، مدیریت دانش و در کل مدیریت فرایندهای کسب‌وکار نیاز به استفاده از خدمات مشاوره مدیریت خواهید داشت، چراکه می‌توان این‌گونه عنوان کرد که وظیفه اصلی یک گروه مشاوره مدیریت یا یک مشاوره مدیریت کسب و کار طراحی و ارائه بهترین راه‌کارها در حوزه‌های فوق می‌باشد. پس به عبارت ساده در پاسخ به سؤال موضوع مقاله «مشاوره مدیریت چیست؟» می‌توان گفت شخص یا گروهی که بهترین راه‌کارها را در حوزه تعریف ‌شده برای نیل به رسیدن به اهدافی از قبل طراحی‌شده ارائه می‌نمایند.

تیم مشاوره مدیریت به کسب‌وکارها کمک می‌کنند که عملکرد آن‌ها به‌وسیله حل مشکلات و یافتن راه‌های جدید برای بهتر انجام دادن وظایف، بهبود پیدا کند که البته این مختص به گروه و یا قشر خاصی نمی‌شود. در ایران معمول است به دلیل ناشناختگی این حوزه فقط شرکت‌های دولتی بزرگ از خدمات مشاوره مدیریت استفاده می‌کنند ولی در حقیقت با توجه به تجربیات و سال‌ها آشنایی با این نوع شرکت‌ها فقط از عنوان این خدمات استفاده می‌شود و عموماً اشخاص بازنشسته و یا برای ایجاد یک شغل نمایشی از این عنوان استفاده می‌نمایند که این خود دلیلی بر عدم طراحی ساختارهای مناسب و عموماً زیان ده بودن شرکت‌های دولتی می‌باشد. امروزه در ایران بیشترین یا پررونق‌ترین حوزه‌هایی که شرکت‌های خصوصی از خدمات مشاوره مدیریت استفاده می‌کنند در حوزه‌هایی همچون کاهش هزینه و ذخیره‌سازی منابع مالی می‌باشد که امیدواریم دامنه استفاده از این خدمات فراتر رفته و به فراگیر شدن استفاده از راهکارهای جدید و جایگزین کردن آن با راهکارهای سنتی اهتمام شود.

شرکت های مشاوره مدیریت در تمام زمینه‌های کسب‌وکار، از منابع انسانی و بازاریابی تا فناوری اطلاعات و مالی به ارائه خدمات می‌پردازند. گسترده بودن زمینه کاری مشاوره، این حرفه را جذاب، تخصصی و بسیار وابسته به علوم روز کرده است.

امروزه شرکت‌های بسیار بزرگ مشاوره‌ای دارای صدها یا هزاران کارمند می‌باشند و به دلیل اهمیت موضوع بسیار تخصصی‌شده و سرمایه گذاری‌های بسیاری در این حوزه در کشورهای پیشرفته انجام شده است. شرکت های مشاوره مدیریت به‌وسیله کار با مشتریان متفاوت با در کنار هم قرار دادن انسان و ماشین به طرحی راهکار می‌پردازند و برای حل مسئله ایده‌های خلاقانه و در مرز علم را می‌آفرینند و درنهایت به تکنولوژی مناسب جل مسئله دست پیدا می‌کنند.

شرط اصلی مشاوره مدیریت شایستگی است که توأم با مهارت هایی چون ارتباط مؤثر با مشتری، توان برنامه‌ریزی، توان تحلیل کسب‌وکار، توان تیم سازی، آشنایی و گاها تسلط بر قوانین و استانداردها و انعطاف‌پذیری در استفاده از راهکارها و انطباق آن با فرهنگ‌سازمانی می‌باشد. عموماً از من پرسیده می‌شود برای مشاوره مدیریت چه مدرکی لازم است؟ در پاسخ به این سؤال اگرچه بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته مدیریت کسب‌وکار (MBA) با انگیزه ورود به این حرفه تحصیل می‌کنند ولی از نظر بنده آشنایی و داشتن مدرک در یک حوزه خاص دلیل مناسب برای شایستگی در این حرفه نیست. از نظر من بهترین مشاوران مدیریت کسانی هستد که اولاً نگاهی سامانمند به مسئله داشته باشند و با تلفیق علومی همچون مهندسی و مدیریت و توام با روانشناسی بتوانند با انعطاف‌پذیری مناسب به حل مسئله بپردازند که قاعدتاً آشنایی با فناوری اطلاعات در دنیای امروز یک مزیت بسیار بزرگ به شمار می‌آید.

در حوزه خدمات مشاوره مدیریت عناوین زیادی تعریف شده است که مشاوره مدیریت کسب و کار می‌تواند مفهوم بهتری را تداعی کند اگرچه این عنوان و یا عنوانی مثل گروه مشاوره مدیریت می‌تواند بسیار کلی باشد اما مهم این است که اخلاق حرفه‌ای در این حوزه رعایت شود که به نظر می‌رسد شناخت مناسب از کسب‌وکار، در دسترس بودن، انعطاف‌پذیری، به‌روز بودن و آگاهی از علوم روز و تجربه مناسب و فهم عمیق در ترجمه قواعد و تیلور کردن آن به تن سازمان از سایر فاکتورها مهم‌تر باشد. معنای ساده این جمله می‌تواند این باشد که مشاوره مدیریت باید بتواند همانند یک خیاط از علوم و قواعد لباس مناسب و فاخری به تن سازمان بپوشاند. به نظر می‌رسد در ایران موقعیت مکانی شرکت‌های خدمات مشاوره مدیریت عامل اساس در سنجش کارایی و عملکرد آن‌ها است که با نگاهی دقیق‌تر به این مسئله درمی‌یابیم که ریشه در فرهنگ عمومی ما دارد.

 

از نگاه من تقاضای مشاوره اغلب به معنی رویارویی با اهداف سخت در زمان مشخص است اما الزاماً همیشه این‌گونه نیست. با نگاهی دقیق‌تر به این نکته می‌رسیم که کسب‌وکارهای ما بدون توجه به مسائل مدیریت کسب‌وکار بنا می‌شوند و کم‌کم با آزمایش و خطا و در اثر رقابتی نبودن محیط کسب‌وکار به نتایجی دست پیدا می‌کنند، ولی واقعیت این است که اغلب کسب‌وکارهای ما در یک محیط رقابتی محکوم‌به نابودی خواهند بود، اما پیشرفت سریع و به وجود آمدن کسب‌وکارهای زیاد در ایران قطعاً فضا را به‌شدت تغییر خواهد داد و استفاده از خدمات تخصصی حداقل در حوزه‌های مشاوره مدیریت، مشاوره مدیریت استراتژیک، مشاوره مدیریت مالی، مشاوره بازاریابی، مشاوره مدیریت دانش و مشاور مدیریت پروژه را افزایش خواهد داد چراکه امروزه رقابت بر سر آگاهی است و فرصت برای اشتباه کردن بسیار محدود شده است و شاید اولین اشتباه آخرین اشتباه هر کسب‌وکار نوپا و یا پا گرفته باشد.

اگر فکر می کنید سود آوری شما کاهش یافته و یا مشکلات کوچک و بزرگ گریبان گیر شما شده است و یا نیاز به یک تحول اساسی دارید، با ما تماس بگیرید . ما با ارائه خدمات تخصصی مشاوره مدیریت به شما کمک خواهیم کرد به سودآوری مناسب برسید و همچنان در رقابت بمانید.